www.fgks.org   »   [go: up one dir, main page]

Edukira joan

Balaton

Koordenatuak: 46°51′N 17°43′E / 46.85°N 17.72°E / 46.85; 17.72
Wikipedia, Entziklopedia askea
Balaton
Datu orokorrak
Garaiera104 m
Motarift-laku, geographical small region of Hungary (en) Itzuli eta aintzira
Luzera78 km
Zabalera15 km
Azalera592 km²
Sakonera12,5 m
Bolumena1.900 hm³
Geografia
Map
Koordenatuak46°51′N 17°43′E / 46.85°N 17.72°E / 46.85; 17.72
Hidrografia
Betebidea
HustubideaSió ibaia
Erresidentzia denbora2 a
Arroaren azalera5.181 km²
Arro hidrografikoaDanube basin (en) Itzuli

Balaton[1][2] Hungarian dagoen aintzira da, Europa Erdialdeko handiena eta helburu turistiko nagusia. Hunagaria estatu itsasgabea denez, batzuetan Hungariako itsasoa izena ematen zaio. Zala ibaiak da ur hornitzaile nagusia eta Sió ubideratua da hustubide bakarra.

Izena

Hungarieraz, aintziraren izena Balaton da (ezizenez Balcsi eta, batzuetan, Hungariako itsasoa). Latinez Lacus Pelso da, alemanez Plattensee, eslovakieraz Blatenské jazero eta kroazieraz/serbieraz Blatno Jezero.

Izenak aintzira lohia esan nahi du gutxi gorabehera eslavieraz (blato hitzak lohi edo lokatz esan nahi baitu). Hungarierazko izena blato hitzetik dago eratorria, baina gaurko hungarieraz ez du esanahi zehatzik.

Erromatarrek Lacus Pelso izena eman zioten, hau da, «aintzira azala» (sakonera gutxikoa) latinez. Esanahi bera du alemanezko Plattensee izenak.

Klima

Balaton aintzirak eskualdeko euri kopuruan eragiten du. Eskualdeak 5-7 cm gehiago jasotzen ditu, Hungariako beste eskualdeek baino. Horrela, egun hodeitsuagoak eta tenperatura epelagoak eragiten ditu. Aintziraren urazala izoztu egiten da negu hotzenetan.

Eskualdeko klima egokia da mahatsondoak hazteko eta ardoa ekoizteko. Aintzirak eguzki-erradiazioa islatu eta mahatsa heltzeko behar den eguzki-argia bikoizten du. Klima mediterraneoaren antzeko eguraldiak eta bertako lur bolkanikoak mahatsondoaren landaketa ahalbidetu du, erromatarren garaitik.

Herriak

Balaton aintzira ertzeko herriak.

Ipar ertza

Ekialdetik mendebaldera:

Balatonfőkajár - Balatonakarattya - Balatonkenese - Balatonfűzfő - Balatonalmádi - Alsóörs - Paloznak - Csopak - Arács - Balatonfüred - Tihany - Aszófő - Örvényes - Balatonudvari - Fövenyes - Balatonakali - Zánka - Balatonszepezd - Szepezdfürdő - Révfülöp - Pálköve - Ábrahámhegy - Balatonrendes - Badacsonytomaj - Badacsony - Badacsonytördemic - Szigliget - Balatonederics - Balatongyörök - Vonyarcvashegy - Gyenesdiás - Keszthely

Hego ertza

Ekialdetik mendebaldera:

Balatonakarattya - Balatonaliga - Balatonvilágos - Sóstó - Szabadifürdo - Siófok - Széplak - Zamárdi - Szántód - Balatonföldvár - Balatonszárszó - Balatonszemes - Balatonlelle - Balatonboglár - Fonyód - Bélatelep - Balatonfenyves - Balatonmáriafürdő - Balatonkeresztúr - Balatonberény - Fenékpuszta

Erreferentziak

  1. Euskaltzaindia: 60. araua: Aintzirak.
  2. Euskaltzaindia: 159. araua: Europako toponimia fisikoa.

Ikus, gainera

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Balaton Aldatu lotura Wikidatan